Llugar bien amañosu pa la reflexón surrealista
30/06/2006
Esta ye la respuesta del xefe de la oficina de política llingüística del Principáu ante les pallabres del conseyu consultivu sobre la llingua asturiana. Quien lleera'l mio comentariu anterior del día 21, nun pue perdese la respuesta de Ramón del día 29 de xunu. Apaeció n'El Comercio, col títulu «Un dictamen que no contribuye a ningún consenso» (o tamién la so versión n'asturianu espublizada nel diariu dixital Asturies.com «Un dictamen que nun contribúi a nengún consensu») y vien a dicir, bien claro y ensin pelos na llingua, lo que munchos pensamos.
Declaraciones asina, de responsables dientro de l'alministración ye lo que creo que faen falta. Munches vegaes paez que'l discursu pro-llingua ta arrequexáu nel marxen la sociedá, poro esti tipu de defenses faen dar puxu a esa xente anónimo que llucha dende la cai por salvar una llingua. Oxalá, declaraciones asina medraren. Oxalá declaraciones asina pudieren faceles políticos con representación, conceyales, alcaldes de pueblos y conceyos de menos pesu n'Asturies, saliendo d'un armariu que la FSA y Areces nun quieren abrir.
21/06/2006
Toi enforma ablucáu. Pues resulta qu'un conseyu consultivu fizo un analis (mandáu pol gobiernu) de la situación anguaño n'Asturies p'asesorar enantes d'aniciar la reforma del Estatutu d'Autonomía asturianu. Ente otres coses diz qu'«...existe una parte no pequeña de la sociedad que considera que la normalización, de hacerse, sería puro artificio...». ¿Cómo pue dicise tala babayada? y digolo asina, babayada de talu altor tien dificil comparanza. ¿En qué se basa esti conseyu consultivu pa sofitar eso?, que yo sepa, Francisco Llera Ramo, socillingüísta de prestixu fizo hai un añu o asina un estudiu n'Asturies (tamién mandáu pol gobiernu d'Areces que sufrimos los asturianos) y nél amosaba la mayoritaria aceutación de la xente asturiano énte la posibilidá d'una oficialidá de la llingua asturiana (pero claro, como nun-y daba la razón, escondiólu nun caxón pa que naide s'enterara; pero l'estudiu ta ehí pal que quiera miralu). ¡Toma yá!, ¿cómo se come eso?, per un llau, un estudiu de rigor y de dalguién ensin interés políticu (Francisco Llera Ramo, de fechu, ye socialista) defende la oficialidá de la llingua asturiana porque, según comprobó con estudios sociollingüísticos, la oficialidá tien el respaldu de la mayor parte de la población asturiana; per otru llau, el conseyu consultivu diz qu'esiste una parte non pequeña de la sociedá que considera la oficialidá artificiosa. Pero claro, resulta qu'esti últimu nun aporta datos, estudios, encuestes... Suéname más bien a prexuicios. Los prexuicios de siempres y que la FSA intenta facer medrar pente la sociedá.
La conclusión ye qu'esti conseyu consultivu nun diz tola verdá. Ye dicir, diz la «verdá» que-y interesa al gobiernu. L'asturianu tien de ser oficial, nun s'entiende esta marxinación llingüística que sufrimos n'Asturies. El gobiernu incumple lleis (por exemplu la Constitución española) qu'afeuten al asturianu, y nun pasa nada. Como pasa col gobiernu, esti conseyu consultivu primó los sos intereses y prexuicios penriba de los intereses de la sociedá asturiana. ¿Dalguién-yos esplicó a los del conseyu consultivu qué ye'l Conceyu Abiertu pola Oficialidá?, ¿o será que nun tienen nin idea?. Y no fondero, que la xente nun sepa qué ye'l CAO ye tamién culpa de los medios de comunicación de mases, qu'afiten na conciencia coleutiva de la sociedá les idees falses y prexucioses de la FSA y esti gobiernu. Y esto amuesa tamién, bien a les clares, cómo la mayoría de los medios de comunicación de mases («El Comercio», «La Nueva España», «La Voz de Asturias», RTPA) son partícipes d'esti engañu a los asturianos por nun asoleyar estes contradicciones. ¿Cómo nun espeyen la hipocresía del gobiernu? Ta perclara la cosa. Estos medios siguen espardiendo les idees mayoritaries del PSOE y el PP, ensin facer sitiu a informaciones d'altor políticu p'Asturies qu'amuesen les manipulaciones socialistes.
La mayoría d'Asturies sufrimos los prexuicios d'una minoria poderosa, y nun me refiero namás al tema llingüísticu, sinón tamién a otros temes de reindustrialización (¿dónde?, ¿cuándo?), gastu de subvenciones (¿donde?, ¿pa qué o quién?)... en fin, tengolo escrito nesti blog hai tiempu. Ye lo qu'hai. ¿Pa cuándo un gobiernu que piense n'Asturies y non en siguir calteniéndose na poltrona?, ¿pa cuándo espertaremos los asturianos d'esti apigazamientu?
17/06/2006
Anguaño, delles Comunidaes Autónomes d'España tán en procesu de reforma de los sos estatutos d'autonomía. Delles d'elles tán insertando'l conceutu de «nación» (o deriváu conceutual como «entidad nacional», «nacionalidá histórica», «realidá nacional»...). 
D'esti mou vemos en Cataluña'l términu «nación», nel País Vascu «nacionalidá», n'Andalucía atopamos «realidá nacional», en Galicia, el PSOE y el BNG (que gobiernen en coalición) pautaron el conceutu de «calter nacional», na Comunidá Valenciana lleemos «nacionalidá histórica», nes Isles Baleares «nacionalidá histórica», incluso en La Rioja, el presidente del parlamentu José Ignacio Ceniceros dixo que se pue definir la so comunidá como «nacionalidá histórica».
Agora bien, ¿qué ye Asturies?, ¿ye menos que La Rioja?, ¿menos que les Isles Baleares? Ta claro que non (ensin enfotu en facer de menos a nengún territoriu), nin ye menos que'l País Vascu o Cataluña por munchu ruiu y tradición política que tengan los sos nacionalismos políticos n'España. ¿Por qué esi enfotu en nomase como «nación» (o pallabra derivada)? Vemos que nun ye namás cuestión de Comunidaes con «puxu» separatista (País Vascu, Cataluña, Galicia), sinón que tamién ye vezu normal en Comunidaes, en xeneral, fondamente españoles (Andalucía, La Rioja, Isles Baleares). ¿Qué quier dicir esto?, ¿pue tener que ver eses deonominaciones cola división de comunidaes de primera y de segunda?, ¿vamos perder la oportunidá de tar allugaos coles comunidaes de primera?
Agora, prestaríame que pensemos na historia d'Asturies y los rasgos culturales propios de la Comunidá Asturiana. Si dalguna Comunidá merez esi nome de «nación» ye la nuestra (anque otres tamién puean denominase asina), esto está perclaro. Cualquier razón anguaño pa denominar asina a Cataluña o'l País Vascu, tenémosla n'Asturies tamién (cultura propia, llingua propia, historia propia, muérganos políticos propios...). Y si esa denominación va a dixebrar Comunidaes de primera de les de segunda, ¿nun deberíemos tar nes de primera?. Nun pretendo «obligar» a naide a pensar nada, anque yo lo tengo perclaro. Namás que se piense y se reflexone. Llueu la decisión ye de caún.
31/05/2006
Llevo unos díes ablucáu, sinceramente, toi que nin duermo. Too escomencipió cuando lleí hai dalgunos díes nun diariu d'ámbitu autonómicu la noticia de que'l gobiernu del PSOE n'Asturies (que ye'l que gobierna en coalición con IX-BpA) quier ufrir sofitu económicu a les families pa que-yos merquen llibros escolares a los sos fíos. Abríeronseme los güeyos y pensé que yá yera hora de facer verdadera política d'izquierdes. Pero ¡ai mamina!, como si d'un suañu se tratare, esperté dándome un gran golpazu cola realidá. Pues resulta que'l gobiernu del PSOE va da-yos dineru (público, de tolos asturianos) a los que tengan ingresos inferiores a 60.000 euros al añu. Sí, sí, lleeron bien, 60.000 euros al añu, que p'aquellos que nun seyan a contar n'euros diré-yos que tamos falando d'unos 10 millones de pesetes. Esto ye ablucante, ¿dende cuándo xente que gana diez o nueve o ocho millones de pesetes al añu va necesitar dineru pa mercar llibros a los sos fíos?, ¿nun se supón qu'esi dineru debería dir pa les families que nun tengan recursos propios, aquelles que de verdá necesiten el dineru?.
Yo, que soi de Xixón, toi, como dixi, ablucáu dafechu. Esti partíu, el PSOE, que se diz d'izquierdes anque toos sabemos que nun lo ye, amuesa una vegada más la poca sensibilidá social. Y amuésala porque nun saben lo que ye'l ciudadanu de clas baxa. Nun s'entiende sinón esa propuesta, que paez más que se ta riendo de la xente probe y en xeneral de tolos ciudadanos.
La conceyala d'educación en Xixón que ye d'IX diz que s'enteró pola prensa y que quedó ablucada (¡menos mal!). Carmen Rúa, la conceyala d'educación en Xixón, yá espuso públicamente la so disconformidá cola midida y espresó la campaña elleutoral que ta entamando'l PSOE, yá qu'anque nun avisara a los sos socios de gobiernu, sí que comunicó la midida a les asociaciones de padres y alumnos (¡enantes qu'a IX!).
En fin, que n'Asturies yá nun sé quién gobierna. Y la xente debería salir a la cai, denunciar esto. O polo menos debería, nun votar al PSOE, por despilfarrar dineru público (¡o peor: da-ylo a los que-yos sobra!). Téngolo dicho yá nun artículu nesti blog, el PSOE fai tiempu que perdió pel camín la «S» y la «O» del nome. Que nun caiga en baxo esto que toi diciendo. Porque esto nun hai quien lo entienda o ¿dalguién pue esplicámelo?
19/05/2006
Al mundu paez que-y entró la medrana poles decisiones llexítimes d'un pueblu, constituíu como talu, qu'amás ye estáu, constituíu como talu, de querer beneficiase de los sos propios recursos en cuentes de que xente estranxero (europeo) seya quien lo faiga. Toos sabemos, no fondero, qu'esi mundu reaciu que ta echándose les manos a la cabeza ye la minoría elitista que vive como la mayoría namás pue suañar.
Ye dicir, esa minoría elitista ye la que domina los medios de comunicación de mases y les estructures de poder pa poder esparder les sos idees y siguir, cuando-y convién, ababayando la masa social. Y ye sintomático y qu'amuesa una manera de vivir la política na sociedá occidental el fechu de que, cuando Evo Morales taba faciendo propaganda elleutoral y nun yera entovía presidente llexítimu, yá taba glayando al altu la lleva les reformes que, güei, tantu mieu dan a los que más ganen (banqueros, executivos...). Si eso yá taba nel so programa elleutoral, ¿por qué nun s'esmolecieron daquella? ¡Ai amigu!, pensaben que yera ún más, ún d'esos que prometen y prometen y llueu les idees queden pel camín cuando s'apoltronen nel gobiernu. O quiciás pensaben qu'Evo diba cayer nel sobornu. El casu ye que namás altérense cuando tienen efeutos les sos decisiones, non cuando dicíen que diba llevales a cabu. En fin, eso, como dicía, amuesa l'estáu actual de la política n'Asturies (y n'España), que yá damos por fechu que nun van cumplise les promeses elleutorales (equí n'Asturies sabémoslo bien).
Un país, como Bolivia, tien tolos drechos de querer participar nos beneficios que-y correpuenden. Crticar eso ye llamentable y constata'l poder del dineru. El mundu ta fechu de manera tala que pa que unos tengan munchísimo otros nun tienen de tener nada. Bolivia merez salir d'esi pozu y les decisiones d'Evo Morales son un bon entamu, porque nun querer cambeos profundos ye siguir colo mesmo, ye dicir, l'enriquecimientu de los que más tienen (y que nun son bolivianos) en cuentes del trabayu y sufrimientu de los poseedores llexítimos de les tierres.
Hai un artículu, espublizáu'l día 18 de Mayu nel periódicu asturianu «El Comercio» tituláu «Inseguridad jurídica, petróleo y negocios» escritu por Federico Aguilera Klink, catedráticu d'Economía de la Universidá de La Laguna, que convién lleer. Ye un artículu ensin pelos na llingua que vien a confirmar esto qu'escribo y que toos y toes deberíemos lleer. Y recordái, cuando lo lleáis, que ye Catedráticu d'Economía.
08/05/2006
Lleo con atención los alderiques al rodiu de los cuadros que Carmen Cervera quier preservar (con tol enfotu que munchos quixéramos pa los nuestros políticos) de manera enfocicada. Diz que va negase per tolos moos posibles al establecimientu d'una avenida d'altu tráficu al llau'l so muséu. Nun entamu paecióme too perbién, caún tien el drechu de defender lo que-y pete, por mui estraño y raro que nos paeza a los demás (siempres y cuando nun entre en conflictu con normes morales y llegales). Pero resulta que los cuadros, en casu de facese la vía que tanta medrana-y cuela pel cuerpo a Cervera, van tar dientro un muséu. No fondero, taríen abellugaos del tráficu por bones construcciones que los caltuvieren bien protexíos, de manera tala que los fumos y materies contaminantes taríen controlaes más que nun quirófanu. Nun creo qu'una señora como ella, con tanto amor pa col arte pintao, mirase muncho les perres (más que nada porque les tien y de sobra) nesos menesteres.
Por embargu, vien a la mio mente una obra d'arte, nun digo que meyor nin peor, namás otra obra de arte. Pero que pa min, pa tolos asturianos y pa tolos historiadores, de xuru que nos produz una tenrura especial polo que significa pa una cultura tan desprestixada como la nuestra. Y refiérome a la Ilesia de San Xulián de los Prados en Santullano (n'Uviéu). Pa quien nun lo sepa, trátase d'una ilesia que foi declarada «Monumentu Históricu-Artísticu» en xunu de 1917 y «Patrimoniu de la Humanidá» el 2 d'avientu de 1998. Resulta, como poco, interesante'l por qué de tales denominaciones. Ye esta ilesia la más antigua construcción del prerrománicu y la d'un mayor tamañu, que foi posible por Alfonso II, allá pel sieglu octavu. Destaca dientro d'ella unes pervalioses pintures (decatáivos de los años en que foi construida) con temes inspiraos nel arte profano romano. Arriendes d'estes pintures y de la so arquiteutura, camiento que ye una de les construcciones más emblemátiques de l'arquiteutura prerrománica n'Asturies, yá que ye única na so construcción y estética.
Y agora vien lo vergoñoso. Esta ilesia allúgase na zona de Santullano (Uviéu) y xusto al llau mesmu d'ella atopámonos cola autopista A-66 (sí, sí, lleístis bien, autopista) asina que podéis imaxinar tolos fumos, materiales tóxicos y vibraciones del tráficu rodao (camiones y autocares constantes pasen tolos díes perhí) que representa too ello. Pal que nunca la viera enxamás, dici-y que l'autopista ta a pocos metros de la ilesia, vamos, que sorprende esta cercanía. Pienso entós nos cuadros de la Cervera y de lo que se ta falando pola so protección. Pienso nel error urbanísticu, na aberración que supunxo la construcción d'una autopista al llau de tan históricu y artísticu monumentu (tuvi cinco años de la mio vida viendola tolos díes cuando estudiaba y l'autocar pasabe delantre d'ella enantes de que me posara pa dir a la facultá). ¿Ónde tán les responsabilidaes polítiques d'esti agraviu a un interés artísticu ya hisóricu de toos (non solo asturianos)? Ye una pena que pa lo nuestro, pa la nuestra cultura ya historia, tengamos tan pocos güeyos y enfotos. Y que veamos cómo los demás defienden les sos posesiones artístiques (por cierto, movibles) mentanto n'Asturies ta asocediendo'l xenocidiu d'una cultura que namás va quedar en cuatro pallabres nos cartelos de les fiestes de práu. Que nun tenga visto artículos (nos periódicos) faciendo tala comparanza (ente los cuadros de la Cervera y la Ilesia de Santullano) ye una pena, porque significa qu'asumimos estos errores como vezos normales n'Asturies, como resignación énte polítiques vergoñoses. Yá que nun vamos poder arreglar esta pergafa decisión política n'Uviéu, polo menos nun escaezamos lo malo que se fizo too. Pensáilo durante toos estos díes en que tantu bombu se-y ta dando (y se-y dará) a la polémica avenida al llau del muséu de la Cervera.
08/05/2006
Asturies, patria querida
Asturies de mios amores,
¡Ai, quien tuviere n'Asturies
en toes les ocasiones!
Tengo de subir al árbol
tengo de coyer la flor
y dá-yla a la mio morena
que la ponga nel balcón.
Que la ponga nel balcón
que la dexe de poner
tengo de subir al árbol
y la flor tengo coyer.
(Testu asturianu que foi aprobáu pola Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies nel so conceyu plenu de 17 d'abril de 1984)
06/05/2006
Equí dexo dalgunes semeyes de la manifestación pola oficialidá. Dalgunes nun tan mui bien feches, pero pa dase una idea creo que valen.
Esta primera semeya ye un cartelín amestáu nuna bandera d'Asturies que llevaba un paisanu vieyu. Caún protesta como-y dea la gana.
Esta ye del entamu la manifestación.
Nun podía faltar la nuestra Pita, esa que-y debe quitar el suañu a Areces.
La manifestación entamó y los glayíos nun tardaron.
Prestóme ver lleende urbanes. Yeran reconocibles pol cartelu que dicía «Urban Myth, thanks Mr Areces. Lleenda Urbana, gracies Sr Areces». Un saludu pa toos y toes (a los que tuviestis y a los que nun pudistis).
Nun se ve bien pero sirve pa ver el mogollón de xente qu'había.
Como la otra anterior.
Paez que non, pero la manifestación foi llarga.
En xeneral unes dos mil o tres mil persones. Tampoco nun eché la cuenta nin tuvi per tola manifestación. Quédome con que faltó muncha xente que de xuru nun pudo venir. En cualquier casu, la oficialidá de la llingua asturiana ye un drechu al marxe de cuánta xente glaye o non. ¡L'asturianu, llingua oficial yá!.
28/04/2006
Quiciás, el pilancu más importante pa la nuestra llingua asturiana ye'l de la non reconocencia de llingua oficial na nuestra Comunidá. Ye yá hora de glayar toos y toes con fuercia. Yo intentaré sacar dalgunes fotines pa poneles llueu equí.
18/04/2006
Resulta qu'ún se pon tranquilamente, con tola pachorra qu'esta vida-y dexa, a lleer el periódicu y ensin querelo llévase un sustu que ye cuasi pa ingresar nel hospital d'un ataque cardiacu. El casu ye que la noticia ye qu'Areces va volver a presentase a les próximes eleiciones. Home, esto avísase. Areces va volver a presentase, dempués de nun sé yá cuántes llexislatures faciendo de les suyes, primeru nel ayuntamientu de Xixón y llueu nel gobiernu d'Asturies.
Paez qu'a la FSA (esi ente socialista represor de tou tipu d'asturianía)-y paez bien. Siempre me llamó l'atención esa xente que nun tien mirada crítica pa ún mesmu, que nun sabe lo que ye l'autocrítica. ¿Qué hai de les lleendes urbanes?, ¿qué de la xente mozo que tien d'emigrar (como'l mio hermanu) pa fuera d'Asturies?, ¿qué ye de los fondos mineros?, ¿ónde tán les perres qu'aportaron dende fuera pa reindustrializar les zones mineres?, porque como nun se fizo nenguna industria alternativa ¿en qué se gastaron les perres?, ¿qué ye de la llingua asturiana?, ¿por qué'l gobiernu nun cumple les lleis qu'hai y qu'abelluguen la nuestra llingua?, ¿qué hai de la ecoloxía?, ¿qué pasó cola empresa que diba atopar oru nel occidente asturianu?, ¿que ye de la incineradora que tien el rechazu de toa Asturies?, ¿que ye de l'autovía del cantábricu, qu'entovía se ta faciéndo?, ¿qué hai de potenciar más l'aeropuertu d'Asturies?, ¿y de la promesa de quitar el peaxe pa salir d'Asturies?, ¿y de los atentaos escontra'l paisaxe asturianu y les urbanizaciones que-y peguen taragañazos a la llei de costes?, ¿y del hospital de parapléxicos nes cuenques mineres?, ¿nun podría ser esi hospital de parapléxicos una bona inversión de futuru pa zones ensin futuru?, ¿y qué ye eso de poné-y a un parque pa xugar los rapacinos el nome d'un alcalde franquista en La Felguera, por decisión del gobiernu socialista qu'ehí gobierna?, ¿ye eso de reivindicar nomes franquistes propio del socialismu obreru? (espléndidu l'artículu espublizáu en La Nueva España'l día 14 d'abril tituláu «Un parque franquista» escritu or Elizabeth Felgueroso)...
En fin, podría siguir pero meyor dexalo ehí. El casu ye que naide s'entruga por too eso. Naide na FSA paez que vive n'Asturies. Bono, yo creo que sí lo faen, sí hai xente que s'entruga por eso y ye socialista, pero tienen cargos y un bon llugar y tienen mieu de perdelos si falen escontra los que tán p'arriba. Entós, nesta circunstancia, yo entrúgome por qué volver a repetir cabeza de llista con Areces, si ta perclaro que la so llexislatura foi nefasta. Y aporta a la mio tiesta el verdaderu ser de la política nos dies que cuerren anguaño: algamar poder y nun soltalo. Van volver a poner a Areces porque ye'l que más confianza paez que tien ente los sos votantes, ¡¡pero non porque lo ficiera bien!!. Lo importante, aldovino, ye aparentar.
Resulta, a la fin, que si gana'l PSOE vamos siguir colo mesmo. Cola política desatrosa que llevamos sufriendo n'Asturies dende va munchu tiempu. Una política que namás mira polos que tán nel poder. Una política que nun sabe lo que ye la realidá asturiana. Que s'avergoña de lo que ye la identidá asturiana, porque val más paecese a Madrid. N'Asturies, hai opciones polítiques abondes, el problema ye que nun-yos dan pesu nos medios de comunicación de mases, nos que tienen tirada en tola autonomía y que tán escritos en castellanu. Y paez que na conciencia de los asturianos ta'l bipolarismu políticu: o PSOE o PP. Oxalá que los asturianos nos deamos cuenta de que nin PP nin PSOE ye lo que necesita Asturies. Como yá tengo dicho per dalgún lláu, el problema n'Asturies ye que se ye más fiel a unes sigles (un partíu) qu'a unos ideales. Porque, colos fechos na mano (o meyor na hemeroteca) reto a cualquier socialista a que m'amuese qué tien de socialista y d'obreru'l PSOE. Eses lletres fai tiempu que argayaron del nome del partíu.
Voi permitime dar un conseyu pol bien d'Asturies, que caún vote en coherencia coles sos idees, non en coherencia coles perres que ganaría si votara a esti o a aquel otru partíu. Decatáivos qu'Asturies necesita un cambéu, esto nun pue siguir asina. Porque siguir asina ye más de lo mesmo.
Canal Blogs sigue equí l'actualidá de la blogsfera n'asturianu
Esbilla portal d'enllaces a noticies unviaes polos internautes
Amestar feed a:
Contautar col autor |
Archivu
| Quies facer un Blog equí
Sitiu desendolcáu, diseñáu y xestionáu 100% con Software llibre: GNU/linux, GIMP, PHP, MYSQL, APACHE, ...
